به گزارش روابط عمومی ستاد مبارزه با موادمخدر؛ زهرا عابدینی در نخستین نشست تخصصی معاونان، مشاوران، مدیران کل و دبیران شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر سراسر استان‌های کشور با بیان اینکه پیشگیری از اعتیاد صرفاً مجموعه‌ای از برنامه‌ها نیست، اظهار داشت: معیار موفقیت در این حوزه، تغییر عوامل خطر، تقویت عوامل محافظت‌کننده و کاهش رفتارهای پرخطر است؛ بنابراین افزایش تعداد برنامه‌ها، همایش‌ها و نشست‌ها بدون سنجش اثربخشی، نمی‌تواند به معنای موفقیت در پیشگیری باشد.

وی، تعدد برنامه‌ها، فاصله میان سیاست‌گذاری و اجرا، نبود برنامه‌های شواهدمحور، ارزیابی ناکافی اثربخشی و موازی‌کاری دستگاه‌ها را از مهم‌ترین چالش‌های پیشگیری در کشور دانست و گفت: برنامه‌های پیشگیری باید بر اساس شواهد علمی، سیاست‌های مصوب و متناسب با اقتضائات بومی و محلی طراحی و اجرا شوند.

عابدینی با تأکید بر اینکه پیشگیری نیازمند نظام واحد حکمرانی است، افزود: مساله پیشگیری فقط مربوط به ستاد نیست و دستگاه‌های فرهنگی، اجتماعی، آموزشی، اقتصادی و سایر دستگاه‌های مرتبط باید در این زمینه نقش خود را ایفا کنند. دبیرخانه‌های استانی نیز باید این ظرفیت‌ها را شناسایی و در قالب یک تقسیم کار مشخص، دستگاه‌های متولی را پای کار بیاورند.

مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر تصریح کرد: دبیر استان صرفاً هماهنگ‌کننده اجرای برنامه‌ها نیست، بلکه راهبر نظام پیشگیری در استان است. دبیر باید مساله را به‌درستی بشناسد، برای حل آن برنامه داشته باشد، دستگاه متولی را مشخص کند و منابع و ظرفیت‌های موجود را برای اجرای برنامه‌ها به‌کار بگیرد.

وی، تقدم پیشگیری بر درمان و مقابله، رویکرد جامع و چندبخشی، تمرکز بر گروه‌های هدف، استفاده از ظرفیت‌های مردمی و سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد را از رویکردهای مهم برنامه پیشگیری سال ۱۴۰۵ عنوان کرد و گفت: هرچه برنامه‌های پیشگیرانه اثربخش‌تر باشند، هزینه‌های کمتری به نظام درمان و مقابله تحمیل خواهد شد.

ضرورت مردمی‌سازی پیشگیری

عابدینی همچنین بر ضرورت مردمی‌سازی پیشگیری تأکید کرد و گفت: دولت به‌تنهایی نمی‌تواند مساله پیشگیری، درمان و مقابله با مواد مخدر را حل کند. استفاده از ظرفیت خیرین، سازمان‌های مردم‌نهاد و گروه‌های مردم‌پایه می‌تواند در اقناع عمومی، تأمین بخشی از منابع و همچنین نظارت و پایش برنامه‌ها مؤثر باشد؛ بنابراین باید «دولت با مردم» حرکت کند، نه «دولت برای مردم».

وی با اشاره به تغییر الگوی مصرف و تهدیدات نوظهور افزود: فضای مجازی را نباید صرفاً تهدید دانست و باید از ظرفیت آن برای پیشگیری استفاده کرد. همچنین برنامه‌های پیشگیری در استان‌ها باید بر اساس مسائل و اولویت‌های بومی و محلی طراحی شوند.

مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر از اجرای «طرح ملی جامعه آگاه و ایران سالم» در سال ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: این طرح در هفت محور طراحی شده و محیط‌های دانش‌آموزی، دانشجویی، خانواده، کار و اشتغال، شهری و روستایی، رسانه و فضای مجازی و رویکردهای فناورانه را دربرمی‌گیرد. از میان ۲۴ برنامه این طرح، ۱۴ برنامه در اولویت اصلی قرار گرفته که بخشی از آنها در حوزه دانش‌آموزی و دانشجویی و طرح‌های جدیدی مانند «طرح پاک» در مهدکودک‌ها اجرا خواهد شد.